Ý NGHĨA CỦA MỘT SỐ THÀNH NGỮ TIẾNG TRUNG THÔNG DỤNG

NHỮNG THÀNH NGỮ TIẾNG TRUNG THÔNG DỤNG NHẤT

1. 马马虎虎 (mǎmǎhǔhǔ)

Về mặt chữ nghĩa, thành ngữ này được ghép từ hai chữ ngựa (马) và hổ (虎) lặp lại, vốn xuất phát từ một câu chuyện dân gian về một họa sĩ vẽ tranh nửa ngựa nửa hổ vì làm việc cẩu thả, thiếu tập trung.

Trong giao tiếp hiện đại, 马马虎虎 mang hai lớp nghĩa. Thứ nhất, nó chỉ sự qua loa, đại khái, làm việc không cẩn thận. Thứ hai, khi dùng để trả lời câu hỏi thăm dò ý kiến, nó lại mang nghĩa tạm được, cũng bình thường thôi, một cách trả lời khiêm tốn rất đặc trưng của người Trung Quốc.

• 他做事总是马马虎虎的。 (Tā zuò shì zǒngshì mǎmǎhǔhǔ de.) Nghĩa: Anh ta làm việc lúc nào cũng qua loa, cẩu thả.

• A: 这部电影怎么样？(Zhè bù diànyǐng zěnmeyàng?) B: 马马虎虎吧。(Mǎmǎhǔhǔ ba.) Nghĩa: A: Bộ phim này thế nào? B: Cũng tạm được thôi.

2. 入乡随俗 (rùxiāngsuísú)

Dịch sát nghĩa là vào làng theo tục làng, thành ngữ này tương đương với câu nhập gia tùy tục trong tiếng Việt. Đây là một trong những thành ngữ được sử dụng nhiều nhất khi nói về chủ đề du học, làm việc hoặc sinh sống tại nước ngoài.

Ý nghĩa của câu thành ngữ khuyên chúng ta nên tôn trọng và thích nghi với phong tục, tập quán của nơi mình đang sinh sống, thay vì khăng khăng giữ thói quen cũ.

• 出国留学一定要入乡随俗，尊重当地的文化。 (Chūguó liúxué yídìng yào rù xiāng suí sú, zūnzhòng dāngdì de wénhuà.) Nghĩa: Đi du học nhất định phải nhập gia tùy tục, tôn trọng văn hóa bản địa.

3. 画蛇添足 (huàshétiānzú)

Nghĩa đen là vẽ rắn thêm chân, bắt nguồn từ tích xưa kể về một nhóm người thi vẽ rắn, ai vẽ xong trước sẽ được thưởng rượu. Có người vẽ xong sớm nhất nhưng lại rảnh tay vẽ thêm chân cho con rắn, kết quả bị loại vì rắn vốn dĩ không có chân.

Thành ngữ này dùng để chỉ hành động làm thừa, làm thêm những việc không cần thiết, khiến kết quả trở nên tệ hơn thay vì tốt hơn. Đây là một thành ngữ rất hay dùng trong môi trường công sở khi góp ý về cách làm việc.

• 报告已经很完整了，不用再画蛇添足了。 (Bàogào yǐjīng hěn wánzhěng le, búyòng zài huà shé tiān zú le.) Nghĩa: Bản báo cáo đã rất đầy đủ rồi, không cần làm thừa thêm nữa.

4. 对牛弹琴 (duìniútán qín)

Dịch nghĩa đen là đàn gảy tai trâu, hoàn toàn trùng khớp với câu thành ngữ quen thuộc trong tiếng Việt. Câu chuyện gốc kể về một nhạc sĩ gảy đàn hay trước mặt một con trâu, nhưng con trâu chỉ mải cúi đầu gặm cỏ, không hề để tâm.

Ý nghĩa của thành ngữ ám chỉ việc nói chuyện, giảng giải với người không có khả năng hoặc không có thiện chí lắng nghe, hiểu vấn đề, tức là công sức bỏ ra hoàn toàn vô ích.

• 跟他讲道理就是对牛弹琴，根本没用。 (Gēn tā jiǎng dàolǐ jiùshì duì niú tán qín, gēnběn méiyòng.) Nghĩa: Nói lý lẽ với anh ta chẳng khác nào đàn gảy tai trâu, chẳng có tác dụng gì.

5. 塞翁失马 (sài wēng shī mǎ)

Đây là một trong những thành ngữ mang triết lý sâu sắc nhất, thường được dùng đầy đủ trong câu 塞翁失马，焉知非福 (Sài wēng shī mǎ, yān zhī fēi fú), nghĩa là Tái ông thất mã, biết đâu là phúc. Tích truyện kể về một ông lão sống gần biên ải bị mất ngựa, nhưng sau đó những biến cố tưởng như xui rủi lại lần lượt biến thành may mắn.

Thành ngữ khuyên con người nên có cái nhìn lạc quan, bình tĩnh trước những mất mát hay thất bại tạm thời, bởi trong cái rủi đôi khi lại ẩn chứa cái may.

• 别灰心，塞翁失马，焉知非福，说不定这是一个新的机会。 (Bié huīxīn, sài wēng shī mǎ, yān zhī fēi fú, shuōbudìng zhè shì yí gè xīn de jīhuì.) Nghĩa: Đừng nản lòng, biết đâu trong cái rủi lại có cái may, đây có thể là một cơ hội mới.

6. 一举两得 (yījǔliǎngdé)

Nghĩa đen là một hành động, đạt được hai kết quả, tương đương với câu một công đôi việc trong tiếng Việt. Đây là thành ngữ mang sắc thái tích cực, thường dùng khi nói về những giải pháp vừa tiết kiệm thời gian, vừa mang lại nhiều lợi ích cùng lúc.

• 学中文既能提升竞争力，又能了解中国文化，真是一举两得。 (Xué Zhōngwén jì néng tíshēng jìngzhēnglì, yòu néng liǎojiě Zhōngguó wénhuà, zhēnshi yī jǔ liǎng dé.) Nghĩa: Học tiếng Trung vừa nâng cao năng lực cạnh tranh, vừa hiểu thêm văn hóa Trung Quốc, quả thực là một công đôi việc.

KẾT LUẬN

Thành ngữ tiếng Trung không chỉ là một phần kiến thức ngôn ngữ mà còn là chìa khóa mở ra chiều sâu văn hóa và tư duy của người Trung Quốc. Việc thành thạo thành ngữ sẽ giúp bạn tự tin hơn hẳn khi giao tiếp, đọc hiểu và đặc biệt là chinh phục các kỳ thi HSK ở cấp độ cao.

Nếu bạn đang tìm kiếm một lộ trình học tiếng Trung bài bản, giúp ghi nhớ từ vựng lẫn thành ngữ một cách tự nhiên và hiệu quả, hãy để TIẾNG TRUNG THẦY HƯNG đồng hành cùng bạn. Liên hệ ngay hôm nay để được tư vấn lộ trình học phù hợp nhất với mục tiêu của bạn!